Xông và các cách dân gian: cái nào có ích, cái nào không

Có rất nhiều cách trị cảm được truyền miệng. Bài này xem xét từng cách một cách công bằng.

Các cách có ích

Xông hơi ấm

Giúp dễ chịu tạm thời — hơi nước làm loãng dịch mũi, giảm cảm giác nghẹt.

Nhưng cần biết

• Không rút ngắn thời gian bệnh.
• Nguy cơ bỏng là có thật — nhiều trường hợp bỏng do lật bát nước sôi.
• Không xông quá nhiều lần trong ngày.
• Tuyệt đối không xông cho trẻ nhỏ — nguy cơ bỏng rất cao.
• Không xông khi đang sốt cao, mệt lả, chóng mặt.
• Không xông một mình nếu thấy yếu.
• Uống nước sau khi xông.

Cách an toàn hơn

Tắm nước ấm trong phòng kín gió — có tác dụng tương tự mà an toàn hơn nhiều.

Nước chanh mật ong ấm

• Làm dịu họng, dễ chịu.
• Mật ong có thể giúp giảm ho, nhất là ho về đêm.
• Tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới một tuổi.

Trà gừng ấm

Nhiều người thấy dễ chịu. An toàn ở lượng thông thường trong bữa ăn và đồ uống.

Nhưng không nên dùng lượng lớn kéo dài, nhất là ở người đang dùng thuốc chống đông — nên hỏi bác sĩ.

Súc miệng nước muối ấm

Đơn giản, an toàn, làm được nhiều lần trong ngày.

Rửa mũi bằng nước muối sinh lý

Đây là biện pháp có ích nhất và an toàn nhất.

Cháo nóng, súp nóng

• Dễ ăn khi mệt.
• Bù nước và năng lượng.
• Hơi nóng giúp dễ chịu mũi họng.

Nghỉ ngơi và giữ ấm

Hai việc cơ bản nhất và hiệu quả nhất.

Các cách cần cẩn thận

Cạo gió, đánh gió

Về tác dụng

• Nhiều người thấy dễ chịu, đỡ mỏi.
• Nhưng không rút ngắn thời gian bệnh.

Cần cẩn thận

• Có thể gây tổn thương da, bầm tím kéo dài.
• Không cạo cho trẻ nhỏ.
• Không cạo cho người dùng thuốc chống đông — dễ chảy máu dưới da.
• Không cạo khi đang sốt cao, mệt lả.
• Không cạo lên vùng có vết thương, vùng da mỏng.
• Dụng cụ phải sạch, không dùng chung.

Cảnh báo quan trọng

TUYỆT ĐỐI không cạo gió khi nghi đột quỵ, đau ngực, hoặc khó thở.

Trong các tình huống đó, cạo gió làm mất thời gian quý giá — và với đột quỵ, mỗi phút đều quan trọng.

Tỏi, hành

• Ăn trong bữa ăn thì bình thường và có thể có ích.
• Không nhét tỏi vào mũi, không nhỏ nước tỏi vào mũi — gây bỏng niêm mạc.
• Không đắp tỏi lên da — có thể gây bỏng da, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
• Không dùng lượng lớn kéo dài nếu đang dùng thuốc chống đông.

Rượu gừng, rượu xoa bóp

• Xoa bóp có thể dễ chịu.
• Không xoa lên vùng da trầy xước.
• Không cho trẻ nhỏ uống rượu hoặc xoa rượu lên người trẻ.
• Không uống rượu để "giải cảm".

Các cách không nên làm

Kiêng tắm hoàn toàn

Không cần kiêng.

• Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió.
• Lau khô ngay, mặc ấm.
• Không tắm nước lạnh, không tắm quá lâu.
• Không tắm khi đang sốt cao, đang rét run, hoặc đang rất mệt.
• Người mệt nhiều thì lau người bằng khăn ấm.

Giữ vệ sinh vẫn cần thiết — cơ thể bẩn không giúp nhanh khỏi.

Ủ thật kín khi đang sốt

Làm thân nhiệt tăng thêm.

Cách đúng: cởi bớt quần áo, phòng thoáng nhưng không gió lùa, lau người nước ấm.

Uống rượu cho ấm

Rượu làm giãn mạch ngoài da — cảm giác ấm lên nhưng thực ra mất nhiệt nhanh hơn.

Ngoài ra rượu làm giấc ngủ kém, mất nước, và có thể tương tác với thuốc cảm.

Tự uống kháng sinh

Không có tác dụng với cảm do virus — và góp phần làm vi khuẩn kháng thuốc.

Nhỏ các dung dịch tự chế vào mũi

Nước tỏi, nước chanh, dầu gió, sữa mẹ — có thể gây bỏng và nhiễm trùng niêm mạc mũi.

Chỉ dùng nước muối sinh lý.

Xông cho trẻ nhỏ

Nguy cơ bỏng rất cao và trẻ không tự tránh được.

Thay bằng: để trẻ ngồi trong phòng tắm có hơi nước ấm — an toàn hơn nhiều.

Dùng dầu gió cho trẻ nhỏ

Một số thành phần trong dầu gió không phù hợp với trẻ nhỏ.

Không bôi lên mũi, không cho ngửi trực tiếp. Hỏi bác sĩ trước khi dùng cho trẻ.

Nguyên tắc chung khi dùng cách dân gian

• Không có cách nào rút ngắn được thời gian cảm — chúng chỉ giúp dễ chịu hơn.
• Chọn cách an toàn, không gây bỏng, không gây tổn thương da.
• Cẩn thận đặc biệt với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi.
• Không để cách dân gian làm chậm việc đi khám khi có dấu hiệu nguy hiểm.
• Nói với bác sĩ về những gì đã dùng.

Ba việc có ích nhất

Nếu chỉ chọn ba việc:

1. Nghỉ ngơi đủ.
2. Uống nhiều nước ấm.
3. Rửa mũi bằng nước muối sinh lý.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Không có cách nào rút ngắn thời gian cảm — chúng chỉ giúp dễ chịu hơn.
2. Không xông cho trẻ nhỏ và không nhỏ dung dịch tự chế vào mũi.
3. Tuyệt đối không cạo gió khi nghi đột quỵ hoặc đau ngực — làm mất thời gian quý giá.

Câu hỏi thường gặp