Đây là tình huống nhiều người gặp mỗi mùa lạnh: đang cảm, có nên đi làm không.
Khi nào nên nghỉ
- Đang sốt.
- Mệt nhiều, không tập trung được.
- Trong những ngày đầu khi triệu chứng rầm rộ nhất — ho nhiều, hắt hơi nhiều, chảy mũi nhiều.
- Công việc tiếp xúc nhiều người.
- Làm việc với trẻ nhỏ, người cao tuổi, người bệnh.
- Làm việc liên quan thực phẩm.
- Công việc cần tập trung cao hoặc vận hành máy móc, lái xe.
Vì sao nghỉ lại là lựa chọn tốt hơn
Cho bản thân
- Nghỉ ngơi giúp hồi phục nhanh hơn.
- Cố đi làm khi mệt thường làm bệnh kéo dài hơn.
- Dễ nặng thêm, dễ có biến chứng.
- Hiệu suất làm việc lúc đó giảm rõ rệt.
Cho người khác
- Những ngày đầu là lúc lây mạnh nhất.
- Một người đi làm khi đang lây có thể làm cả phòng ốm theo.
- Tính tổng lại, nghỉ một người vài ngày ít thiệt hơn nhiều.
Nếu buộc phải đi làm
Giảm lây
- Đeo khẩu trang cả ngày.
- Rửa tay thường xuyên — nhất là sau khi ho, hắt hơi, xì mũi.
- Dùng khăn giấy, bỏ ngay sau khi dùng.
- Che miệng bằng khuỷu tay nếu không kịp lấy khăn.
- Giữ khoảng cách, tránh nói chuyện gần.
- Tránh phòng họp kín, đông người — họp trực tuyến nếu được.
- Không dùng chung cốc, bát đũa, đồ ăn.
- Lau bàn phím, chuột, điện thoại của mình.
- Không bắt tay.
- Mở cửa sổ thông gió nếu được.
- Ăn trưa riêng.
Giữ sức
- Uống nhiều nước ấm.
- Không làm thêm giờ.
- Nghỉ ngắn giữa giờ.
- Về sớm nếu được.
- Ngủ sớm.
- Không uống rượu.
- Không tập nặng.
Làm việc từ xa
Nếu công việc cho phép, đây là lựa chọn tốt nhất.
- Không lây cho đồng nghiệp.
- Vẫn xử lý được việc gấp.
- Nghỉ ngơi được khi cần.
- Nhưng vẫn nên giảm khối lượng, đừng làm như ngày thường.
Cách nói với công ty
- Báo sớm, đừng để tới sát giờ.
- Nói rõ tình trạng và dự kiến thời gian nghỉ.
- Bàn giao việc gấp.
- Để lại hướng dẫn cho người thay.
- Đề xuất làm từ xa nếu phù hợp.
- Cập nhật nếu phải nghỉ thêm.
Trẻ bị cảm — có nên nghỉ học
Nên cho nghỉ nếu
- Trẻ đang sốt.
- Mệt nhiều, không tham gia được hoạt động.
- Ho nhiều, chảy mũi nhiều.
- Nôn, tiêu chảy.
- Đau mắt đỏ.
- Nổi ban chưa rõ nguyên nhân.
- Trẻ không tự lo được vệ sinh mũi.
Có thể đi học nếu
- Không sốt.
- Trẻ vẫn chơi, vẫn ăn bình thường.
- Chỉ còn ho nhẹ hoặc chảy mũi ít.
Nếu cho đi học
- Báo cô giáo.
- Dạy trẻ che miệng khi ho bằng khuỷu tay.
- Gửi khăn giấy theo.
- Nhắc trẻ rửa tay.
- Không dùng chung cốc, đồ ăn.
Một lưu ý về văn hoá "cố đi làm"
Ở nhiều nơi, nghỉ ốm bị coi là thiếu trách nhiệm.
Nhưng đi làm khi đang lây mạnh thực ra gây thiệt hại lớn hơn — cho chính mình và cho cả tập thể.
Nếu là người quản lý: khuyến khích nhân viên nghỉ khi ốm là cách bảo vệ cả đội.
Với người làm các nghề đặc thù
Nhân viên y tế, người chăm sóc
- Tiếp xúc với người bệnh, người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch.
- Nên nghỉ trong giai đoạn lây mạnh.
- Nếu buộc phải làm — đeo khẩu trang nghiêm ngặt, rửa tay kỹ, tránh phân công chăm sóc người nguy cơ cao.
Người làm thực phẩm
- Nguy cơ lây qua thức ăn là có thật — nhất là khi kèm nôn, tiêu chảy.
- Nên nghỉ cho tới khi hết triệu chứng tiêu hoá.
- Rửa tay kỹ, đeo khẩu trang và găng nếu vẫn làm.
Giáo viên, người trông trẻ
- Trẻ nhỏ dễ lây và dễ lây tiếp về nhà.
- Nên nghỉ trong những ngày đầu.
Lái xe, vận hành máy móc
- Một số thuốc cảm cúm gây buồn ngủ — đọc kỹ nhãn và hỏi dược sĩ.
- Mệt và thiếu tập trung làm tăng nguy cơ tai nạn.
- Không nên cố lái khi đang rất mệt.
Cách bố trí công việc khi nghỉ
- Xác định việc nào thực sự gấp, việc nào hoãn được.
- Bàn giao rõ ràng, có ghi chú.
- Để lại thông tin liên hệ cho trường hợp thật cần.
- Đặt trả lời tự động cho thư điện tử.
- Đừng cố xử lý tất cả từ giường bệnh — như vậy vừa không nghỉ được vừa làm không tốt.
- Thông báo sớm cho những người phụ thuộc vào công việc của mình.
Nếu là người quản lý
- Đừng tạo áp lực khiến nhân viên phải cố đi làm khi ốm.
- Có cơ chế nghỉ ốm rõ ràng.
- Cho phép làm việc từ xa khi phù hợp.
- Bảo đảm phòng làm việc được thông gió.
- Có sẵn khăn giấy, dung dịch sát khuẩn tay.
- Khuyến khích tiêm phòng cúm.
- Bản thân làm gương — nghỉ khi ốm.
Quay lại làm việc
- Khi đã hết sốt và thấy đỡ mệt.
- Bắt đầu lại với khối lượng vừa phải.
- Vẫn giữ vệ sinh tay và đeo khẩu trang thêm vài ngày nếu còn ho.
- Ngủ đủ trong giai đoạn hồi phục.
- Ho kéo dài vài tuần sau cảm là bình thường — không cần nghỉ thêm nếu đã khoẻ.
Khi nào không nên chần chừ đi khám
- Sốt cao, sốt kéo dài.
- Khó thở, đau ngực.
- Kéo dài quá mười ngày không đỡ.
- Đang đỡ rồi xấu đi trở lại.
- Thuộc nhóm nguy cơ cao.
Điều đáng nhớ
Ba ý:
- Những ngày đầu là lúc lây mạnh nhất — nghỉ lúc này có lợi cho cả tập thể.
- Nếu buộc phải đi làm: đeo khẩu trang, rửa tay, tránh phòng họp kín.
- Cố đi làm khi mệt thường làm bệnh kéo dài hơn mà hiệu suất cũng không cao.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào nên nghỉ ở nhà khi bị cảm?
Nên nghỉ khi đang sốt, khi mệt nhiều, và trong những ngày đầu khi triệu chứng rầm rộ nhất vì đây cũng là lúc lây mạnh nhất.
Nếu buộc phải đi làm thì nên làm gì?
Nên đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên, giữ khoảng cách, tránh phòng họp kín, không dùng chung đồ và lau bàn phím điện thoại của mình.
Trẻ bị cảm khi nào nên nghỉ học?
Nên nghỉ khi trẻ đang sốt, mệt nhiều, không tham gia được hoạt động, hoặc có triệu chứng rầm rộ dễ lây cho bạn.
Đi làm khi ốm có ảnh hưởng tới hồi phục không?
Có. Thiếu nghỉ ngơi thường làm bệnh kéo dài hơn và dễ nặng thêm, trong khi hiệu suất làm việc lúc đó cũng giảm rõ rệt.