Món ấm nóng mùa lạnh: ăn sao cho hợp lý

Mùa lạnh là mùa của lẩu, món kho, cháo nóng, đồ nướng. Ngon nhưng có vài điều cần lưu ý.

Vấn đề lớn nhất: muối

Mùa lạnh là lúc lượng muối ăn vào tăng lên nhiều nhất.

Các nguồn muối chính

• Nước lẩu — chan nhiều là ăn nhiều muối.
• Món kho, món rim.
• Dưa muối, cà muối.
• Nước chấm.
• Giò chả, xúc xích, đồ chế biến sẵn.
• Mì gói.
• Đồ khô, cá khô, mắm.

Vì sao quan trọng

Huyết áp vốn đã cao hơn vào mùa lạnh do co mạch. Ăn mặn thêm làm gánh nặng tăng lên.

Đặc biệt quan trọng với người tăng huyết áp, bệnh tim, bệnh thận.

Cách giảm

• Nêm nhạt khi nấu — cả nhà ăn nhạt hơn.
• Hạn chế chan nước kho, nước lẩu.
• Hạn chế chấm thêm.
• Dùng gia vị tạo mùi vị thay muối — hành, tỏi, gừng, tiêu, chanh, rau thơm, ớt.
• Hạn chế dưa muối.
• Đọc nhãn đồ chế biến sẵn.
• Ăn nhiều rau tươi bù lại.

Ăn lẩu hợp lý

• Ăn nhiều rau — nhúng rau trước.
• Hạn chế chan nước lẩu vào bát.
• Không ăn quá khuya — ảnh hưởng giấc ngủ và gây trào ngược.
• Không ăn quá no.
• Nhúng chín kỹ — không ăn tái các món dễ nhiễm khuẩn.
• Dùng đũa riêng để gắp đồ sống và đồ chín.
• Không ăn chung bát nước chấm.
• Hạn chế rượu bia kèm theo.

An toàn khi ăn lẩu và đồ nướng

• Đặt nồi lẩu vững, xa mép bàn.
• Không để trẻ nhỏ ngồi sát nồi lẩu — đây là nguyên nhân bỏng rất phổ biến.
• Không để dây điện bếp từ vắt ngang lối đi.
• Cẩn thận với bình gas mini — đặt xa nguồn nhiệt, kiểm tra không rò rỉ.
• Không nướng than trong phòng kín — nguy cơ ngạt khí.
• Thông gió phòng khi nướng.

Món kho, món rim

• Nêm nhạt hơn, dùng nhiều gia vị thơm.
• Không chan nhiều nước kho vào cơm.
• Hạn chế mỡ, bỏ bớt lớp mỡ nổi.
• Ăn kèm nhiều rau.
• Không hâm đi hâm lại nhiều lần.

Cháo, súp, canh nóng

Đây là nhóm món tốt nhất cho mùa lạnh.

• Ấm nóng, dễ ăn.
• Vừa ăn vừa bù nước.
• Dễ thêm rau và đạm.
• Phù hợp với người cao tuổi và người đang ốm.
• Nêm nhạt vẫn ngon nhờ vị ngọt tự nhiên.

Tránh tăng cân mùa lạnh

Vì sao dễ tăng cân

• Ít vận động.
• Ăn nhiều hơn, ăn muộn hơn.
• Nhiều dịp tụ tập, ăn uống.
• Đồ chiên rán, đồ béo nhiều hơn.
• Rượu bia.

Cách giữ

• Duy trì vận động — chuyển vào trong nhà nếu trời lạnh.
• Ăn nhiều rau trước.
• Hạn chế đồ chiên rán, đồ ngọt.
• Không ăn quá khuya.
• Không bỏ bữa rồi ăn bù quá no.
• Uống nước trước bữa ăn.
• Hạn chế rượu bia.

Với người có bệnh mạn tính

Tăng huyết áp

• Giảm muối là ưu tiên số một.
• Hạn chế chan nước kho, nước lẩu.
• Hạn chế rượu bia.
• Đo huyết áp thường xuyên hơn.

Đái tháo đường

• Không bỏ bữa — nguy cơ hạ đường huyết.
• Hạn chế bánh kẹo, nước ngọt, hoa quả sấy.
• Ăn rau trước, tinh bột sau.
• Mang theo thuốc và đồ ăn nhẹ khi đi xa.
• Cẩn thận với đồ nếp, bánh chưng.

Gút

• Hạn chế rượu bia — đặc biệt bia.
• Hạn chế nội tạng, hải sản nhiều.
• Uống đủ nước.
• Không ăn quá no một lúc.

Bệnh thận

• Giảm muối.
• Theo chế độ ăn bác sĩ đã dặn.
• Hỏi bác sĩ về lượng nước và đạm phù hợp.

Trào ngược, bệnh dạ dày

• Không ăn no sát giờ ngủ.
• Hạn chế đồ cay, chua, nhiều dầu mỡ.
• Hạn chế rượu bia.
• Ăn ít một, nhiều bữa.

An toàn thực phẩm mùa lạnh

Nhiều người nghĩ trời lạnh thì thức ăn để được lâu — nhưng vẫn cần cẩn thận.

• Không để thức ăn ngoài nhiệt độ phòng quá lâu.
• Cất tủ lạnh sớm.
• Hâm kỹ trước khi ăn lại.
• Không hâm đi hâm lại nhiều lần.
• Tách riêng đồ sống và đồ chín.
• Rửa tay trước khi chế biến.
• Bỏ đồ đã có mùi lạ.
• Cẩn thận với tiết canh, gỏi sống.

Đồ uống mùa lạnh

• Nước ấm, trà loãng — tốt.
• Uống đủ nước dù không thấy khát.
• Hạn chế rượu bia — không làm ấm thật sự mà còn mất nhiệt nhanh hơn.
• Hạn chế cà phê buổi chiều tối.
• Cẩn thận với đồ uống quá nóng — nguy cơ bỏng miệng họng.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Giảm muối — lẩu, món kho và dưa muối là nguồn muối lớn nhất mùa lạnh.
2. Không để trẻ nhỏ ngồi sát nồi lẩu — nguyên nhân bỏng rất phổ biến.
3. Không nướng than trong phòng kín — nguy cơ ngạt khí.

Câu hỏi thường gặp