Mùa lạnh là lúc trẻ đi học hay ốm nhất — và mang bệnh về cho cả nhà.
Trước hết: bao nhiêu lần là bình thường
Trẻ mới đi học mắc cảm nhiều lần trong năm là điều thường gặp.
- Trẻ tiếp xúc với nhiều virus mới.
- Hệ miễn dịch đang học cách nhận diện.
- Số lần sẽ giảm dần khi trẻ lớn hơn.
- Nếu mỗi lần đều nhẹ và tự khỏi — thường không phải vấn đề về miễn dịch.
Mặc ấm đúng cách khi đi học
- Mặc nhiều lớp mỏng — trẻ tự cởi bớt được khi vào lớp ấm.
- Một lớp dày làm trẻ ra mồ hôi rồi ngấm lạnh.
- Áo khoác có khoá dễ mặc dễ cởi.
- Khăn quàng, mũ, găng tay khi ra ngoài.
- Tất và giày kín, khô.
- Dạy trẻ tự cởi bớt khi thấy nóng.
- Gửi một áo dự phòng để ở lớp.
- Dặn cô giáo thay đồ nếu trẻ ra mồ hôi.
Dạy trẻ các thói quen vệ sinh
Rửa tay
- Trước khi ăn.
- Sau khi đi vệ sinh.
- Sau khi về nhà.
- Sau khi ho, hắt hơi, xì mũi.
- Rửa bằng xà phòng, đủ thời gian — có thể dạy trẻ đếm hoặc hát một bài ngắn.
- Làm mẫu cho trẻ xem.
Che miệng khi ho
- Dùng khuỷu tay, không dùng bàn tay.
- Hoặc dùng khăn giấy rồi bỏ ngay.
- Gửi khăn giấy theo cặp cho trẻ.
Không dùng chung
- Cốc nước riêng, có tên.
- Không ăn chung, không uống chung với bạn.
- Không dùng chung khăn mặt.
Không đưa tay lên mặt
Dụi mắt, ngoáy mũi, ngậm tay là đường lây rất phổ biến ở trẻ.
Khi nào cho trẻ nghỉ học
Nên nghỉ nếu
- Trẻ đang sốt.
- Mệt nhiều, không tham gia được hoạt động.
- Ho nhiều, chảy mũi nhiều.
- Nôn, tiêu chảy.
- Đau mắt đỏ.
- Nổi ban chưa rõ nguyên nhân.
- Trẻ chưa tự lo được vệ sinh mũi.
Có thể đi học nếu
- Không sốt.
- Trẻ vẫn chơi, vẫn ăn bình thường.
- Chỉ còn ho nhẹ hoặc chảy mũi ít.
Nếu cho đi học khi còn triệu chứng nhẹ
- Báo cô giáo.
- Gửi khăn giấy theo.
- Nhắc trẻ rửa tay và che miệng khi ho.
- Không dùng chung đồ với bạn.
Khi trẻ mang bệnh về nhà
- Rửa tay cho cả nhà, không chỉ trẻ.
- Thay quần áo khi về nhà.
- Lau đồ chơi, tay nắm cửa, điều khiển.
- Thông gió phòng.
- Hạn chế trẻ tiếp xúc gần với em bé và với ông bà.
- Khăn riêng, cốc riêng.
- Ngủ riêng nếu được trong những ngày đầu.
Chuẩn bị nền tảng cho trẻ
- Cho trẻ ngủ đủ giấc — thiếu ngủ làm dễ ốm hơn.
- Ăn đủ chất, nhiều rau xanh trái cây.
- Cho trẻ vận động, ra ngoài trời.
- Tiêm chủng đầy đủ theo lịch.
- Hỏi bác sĩ về tiêm phòng cúm.
- Không hút thuốc trong nhà — khói thuốc làm trẻ dễ ốm và ốm nặng hơn.
- Giữ nhà thông thoáng, không ẩm mốc.
Về thuốc tăng đề kháng
- Hỏi bác sĩ trước khi dùng.
- Không thay thế được giấc ngủ, ăn uống và vệ sinh tay.
- Cẩn thận với sản phẩm không rõ nguồn gốc.
- Bổ sung vi chất chỉ có ý nghĩa khi thực sự thiếu — nên được đánh giá thay vì tự cho uống.
Bữa sáng và bữa trưa ở trường
- Không cho trẻ đi học bụng đói — trẻ đói dễ mệt và dễ lạnh hơn.
- Bữa sáng ấm nóng.
- Gửi bình nước ấm có tên riêng.
- Nhắc trẻ uống nước — mùa lạnh trẻ ít thấy khát nên dễ thiếu nước.
- Dặn cô giáo nếu trẻ có dị ứng thức ăn.
Phối hợp với nhà trường
- Báo cô giáo nếu trẻ đang ốm hoặc mới khỏi.
- Báo nếu trẻ có bệnh mạn tính — hen, dị ứng nặng, động kinh.
- Gửi thuốc kèm hướng dẫn rõ ràng nếu trẻ cần dùng thuốc ở trường.
- Cập nhật số điện thoại liên lạc.
- Hỏi về tình hình dịch trong lớp.
- Báo nhà trường nếu trẻ mắc bệnh lây để lớp biết mà phòng.
Khi nào cần đi khám vì hay ốm
Không phải hay ốm nào cũng chỉ là do đi học.
Nên đi khám nếu
- Mỗi đợt đều nặng, kéo dài.
- Phải dùng kháng sinh nhiều lần trong năm.
- Viêm phổi tái phát.
- Viêm tai giữa tái đi tái lại.
- Trẻ chậm lớn.
- Kèm mệt mỏi kéo dài, xanh xao.
- Ngủ ngáy to, thở miệng, có khoảng ngừng thở.
- Ho kéo dài quanh năm.
- Nghẹt mũi quanh năm — có thể do dị ứng chưa điều trị.
Khi lớp có dịch
- Hỏi nhà trường về tình hình.
- Theo dõi trẻ sát hơn.
- Nhắc trẻ rửa tay kỹ hơn.
- Cân nhắc cho nghỉ nếu là dịch lây mạnh.
- Đưa đi khám sớm nếu trẻ có triệu chứng.
- Báo nhà trường nếu trẻ mắc bệnh lây.
Điều đáng nhớ
Ba ý:
- Trẻ mới đi học mắc cảm nhiều lần trong năm là bình thường và sẽ giảm dần.
- Mặc nhiều lớp mỏng để trẻ tự cởi bớt — ra mồ hôi rồi ngấm lạnh còn dễ ốm hơn.
- Dạy trẻ rửa tay và che miệng bằng khuỷu tay — hai thói quen hiệu quả nhất.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ mới đi học bị cảm nhiều lần một năm có bất thường không?
Không bất thường. Trẻ tiếp xúc với nhiều virus mới nên mắc cảm nhiều lần trong năm đầu đi học là điều thường gặp và sẽ giảm dần.
Nên dạy trẻ những thói quen vệ sinh nào?
Rửa tay trước khi ăn và sau khi về nhà, che miệng bằng khuỷu tay khi ho, không dùng chung cốc và đồ ăn với bạn, không đưa tay lên mặt.
Mặc ấm cho trẻ đi học thế nào là đúng?
Nên mặc nhiều lớp mỏng để trẻ tự cởi bớt khi vào lớp ấm, vì mặc một lớp dày dễ làm trẻ ra mồ hôi rồi ngấm lạnh.
Khi nào nên cho trẻ nghỉ học?
Khi trẻ đang sốt, mệt nhiều không tham gia được hoạt động, nôn hoặc tiêu chảy, đau mắt đỏ, hoặc có triệu chứng rầm rộ dễ lây cho bạn.