Nghẹt mũi về đêm: cách ngủ được ngon hơn

Nghẹt mũi ban ngày còn chịu được. Ban đêm thì khác — không ngủ được làm mọi thứ tệ hơn.

Vì sao nặng hơn về đêm

• Khi nằm, máu dồn về vùng đầu mặt nhiều hơn — niêm mạc mũi sưng thêm.
• Phòng ngủ thường khô hơn, nhất là khi dùng điều hoà hoặc máy sưởi.
• Dịch mũi chảy xuống họng khi nằm gây ho, gây vướng.
• Không có hoạt động, không uống nước nên dịch đặc lại.
• Nếu có trào ngược thì cũng nặng hơn khi nằm.

Hai việc hiệu quả nhất

1. Nằm gối cao

• Kê cao cả phần thân trên, không chỉ gập cổ.
• Có thể kê vật chắc chắn dưới hai chân giường phía đầu.
• Hoặc dùng nệm hình nêm.
• Chồng nhiều gối chỉ gập cổ — ít hiệu quả và gây mỏi cổ.

2. Rửa mũi trước khi ngủ

• Rửa bằng nước muối sinh lý khoảng một lát trước khi lên giường.
• Giúp thông mũi và giữ ẩm niêm mạc.
• Không rửa ngay sát giờ ngủ — để nước còn lại thoát hết.

Các cách hỗ trợ khác

Giữ ẩm phòng ngủ

• Đặt chậu nước trong phòng.
• Phơi khăn ẩm.
• Máy tạo ẩm nếu có — vệ sinh thường xuyên.
• Không để điều hoà hoặc máy sưởi thổi thẳng vào giường.
• Không để nhiệt độ phòng quá thấp.

Uống nước ấm trước khi ngủ

Một cốc nhỏ — nhưng không uống quá nhiều để khỏi phải dậy đi tiểu.

Tắm nước ấm trước khi ngủ

Hơi nước ấm giúp thông mũi và giúp dễ ngủ hơn.

Chườm ấm vùng mũi

Khăn ấm đắp lên sống mũi và gò má vài phút.

Nằm nghiêng

Nếu nghẹt một bên, nằm nghiêng về bên thông hơn có thể dễ chịu hơn.

Dọn phòng ngủ

• Giặt ga gối định kỳ bằng nước nóng, phơi nắng.
• Hút bụi, lau ẩm thay vì quét khô.
• Hạn chế thảm, rèm dày, thú nhồi bông trong phòng ngủ.
• Không cho thú nuôi vào phòng ngủ.
• Không phơi quần áo ẩm trong phòng ngủ.
• Kiểm tra ẩm mốc.

Về thuốc xịt co mạch

Đây là chỗ nhiều người mắc kẹt.

• Thuốc xịt co mạch giúp thông mũi rất nhanh — rất hấp dẫn khi không ngủ được.
• Nhưng dùng liên tục nhiều ngày có thể làm nghẹt trở lại nặng hơn mỗi khi thuốc hết tác dụng.
• Dần dần phải xịt nhiều lần mỗi đêm mới ngủ được.

Nguyên tắc

• Hỏi dược sĩ về thời gian dùng tối đa.
• Chỉ dùng ngắn ngày.
• Không tự kéo dài.
• Nếu đã phải dùng liên tục nhiều tuần — đi khám, đừng tự ngưng đột ngột.

Với trẻ nhỏ

• Nhỏ nước muối sinh lý rồi hút nhẹ trước khi ngủ và trước khi bú.
• Không hút quá mạnh, quá nhiều lần.
• Nâng cao đầu giường — kê dưới đệm, không kê gối dưới đầu trẻ nhỏ.
• Giữ ẩm phòng.
• Cho bú nhiều lần, mỗi lần ít.
• Không tự dùng thuốc xịt mũi cho trẻ — phải hỏi bác sĩ.
• Không dùng dầu gió cho trẻ nhỏ.

Đưa trẻ đi khám nếu

• Trẻ sơ sinh nghẹt mũi bú kém, thở gắng sức.
• Thở nhanh, rút lõm lồng ngực, tím môi.
• Ngủ ngáy to đều đặn, có khoảng ngừng thở.
• Nghẹt một bên kèm dịch hôi — nghi dị vật trong mũi.
• Sốt cao.

Sắp xếp lại giờ sinh hoạt buổi tối

• Ăn tối sớm hơn — ăn no sát giờ ngủ làm trào ngược và nghẹt mũi nặng hơn.
• Không uống rượu buổi tối — rượu làm niêm mạc mũi sưng thêm.
• Không hút thuốc, tránh khói thuốc trong nhà.
• Hạn chế cà phê buổi chiều để không cộng thêm khó ngủ.
• Tắm nước ấm trước khi ngủ.
• Đi ngủ đều giờ — cơ thể mệt sẵn thì dễ vào giấc hơn dù còn nghẹt.

Khi nghẹt mũi làm mất ngủ kéo dài

Thiếu ngủ kéo dài làm mọi thứ tệ hơn — ngưỡng chịu đựng giảm, hồi phục chậm, dễ ốm tiếp.

• Đừng cố chịu đựng nhiều tuần — đi khám để tìm nguyên nhân.
• Nói rõ với bác sĩ rằng nghẹt mũi đang ảnh hưởng tới giấc ngủ.
• Không tự mua thuốc ngủ.
• Ghi lại số đêm mất ngủ trong tháng — thông tin hữu ích khi đi khám.

Nếu thở bằng miệng suốt đêm

Hậu quả

• Khô miệng, rát họng buổi sáng.
• Hôi miệng.
• Giấc ngủ kém chất lượng.
• Có thể ngáy.

Nên làm

Xử lý nghẹt mũi là cách giải quyết gốc — thay vì chỉ chịu đựng.

Khi nào cần đi khám

• Nghẹt mũi về đêm kéo dài nhiều tuần.
• Nghẹt một bên liên tục.
• Phải dùng thuốc xịt liên tục mới ngủ được.
• Ngáy to, có người thấy ngừng thở khi ngủ.
• Buồn ngủ ban ngày nhiều.
• Mất khứu giác.
• Dịch mũi có máu.
• Đau vùng mặt.
• Mất ngủ ảnh hưởng tới công việc, sinh hoạt.

Một lưu ý về ngáy

Ngáy to đều đặn kèm buồn ngủ ban ngày nhiều là nhóm dấu hiệu nên đi khám — không nên chỉ coi là do nghẹt mũi.

Nghẹt mũi có thể làm ngáy nặng hơn, nhưng ngáy kèm ngừng thở khi ngủ là tình trạng riêng cần được đánh giá.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Kê cao cả phần thân trên, không chỉ chồng gối gập cổ.
2. Rửa mũi bằng nước muối trước khi ngủ — hai việc này hiệu quả nhất.
3. Đừng dùng thuốc xịt co mạch dài ngày để ngủ — dễ mắc kẹt trong vòng lặp.

Câu hỏi thường gặp