Nghỉ ngơi khi ốm: vì sao quan trọng và nghỉ thế nào

Nghỉ ngơi là lời khuyên ai cũng nghe nhưng ít người thực sự làm.

Vì sao nghỉ ngơi quan trọng

• Cơ thể cần năng lượng để chống lại nhiễm trùng.
• Giấc ngủ đủ giúp hệ miễn dịch hoạt động tốt hơn.
• Cố gắng làm việc lấy đi phần năng lượng đó.
• Thiếu ngủ làm bệnh kéo dài hơn và dễ nặng thêm.
• Nghỉ cũng là để không lây cho người khác.

Nghỉ ngơi không có nghĩa là nằm suốt ngày

Nằm bất động cả ngày trong nhiều ngày lại gây hại:

• Cơ yếu đi nhanh.
• Người mệt mỏi hơn.
• Ngủ đêm kém hơn.
• Dễ táo bón.
• Tăng nguy cơ một số biến chứng — đặc biệt ở người cao tuổi.

Cách nghỉ hợp lý

• Ngủ đủ, ngủ thêm ban ngày nếu cần.
• Giảm hoạt động, không giảm về không.
• Vẫn đi lại nhẹ nhàng trong nhà.
• Ngồi dậy ăn uống.
• Tắm rửa nhẹ nhàng — vệ sinh vẫn cần thiết.
• Không tập nặng, không làm việc nặng.

Nghỉ làm, nghỉ học

Nên nghỉ nếu

• Đang sốt.
• Mệt nhiều, không tập trung được.
• Trong những ngày đầu khi triệu chứng rầm rộ nhất — cũng là lúc lây mạnh nhất.
• Công việc tiếp xúc nhiều người.
• Làm việc với trẻ nhỏ, người cao tuổi, người bệnh, thực phẩm.
• Công việc cần tập trung cao hoặc lái xe, vận hành máy.

Vì sao nghỉ có lợi hơn

• Hồi phục nhanh hơn.
• Tránh làm bệnh nặng thêm.
• Không lây cho cả phòng.
• Hiệu suất làm việc khi đang ốm vốn đã giảm rõ.

Tính tổng lại, nghỉ một người vài ngày ít thiệt hơn nhiều so với cả phòng cùng ốm.

Giấc ngủ khi ốm

Những gì giúp ngủ dễ hơn

• Nằm gối cao — giảm nghẹt mũi và ho về đêm.
• Rửa mũi bằng nước muối trước khi ngủ.
• Đặt chậu nước giữ ẩm phòng.
• Phòng ấm vừa, không quá nóng, không gió lùa.
• Tắm nước ấm trước khi ngủ.
• Uống nước ấm — nhưng không quá nhiều để khỏi dậy đi tiểu.
• Không uống rượu để dễ ngủ.

Nếu khó ngủ vì ho hoặc nghẹt

• Mật ong trước khi ngủ — trẻ trên một tuổi.
• Hỏi dược sĩ về thuốc phù hợp để dùng buổi tối.
• Không tự dùng thuốc ngủ.

Quay lại làm việc và tập luyện

Khi nào

• Khi đã hết sốt và thấy đỡ mệt.
• Vẫn còn ho nhẹ thì thường không sao — ho kéo dài vài tuần sau cảm là bình thường.

Cách quay lại

• Bắt đầu với khối lượng vừa phải, tăng dần.
• Không quay lại cường độ như trước ngay.
• Ngủ đủ trong giai đoạn hồi phục.
• Vẫn giữ vệ sinh tay và đeo khẩu trang thêm vài ngày nếu còn ho.
• Uống đủ nước.

Với tập luyện

• Đừng tập nặng khi còn đang sốt hoặc mệt nhiều.
• Bắt đầu bằng đi bộ nhẹ.
• Tăng dần trong vài ngày tới vài tuần.
• Dừng ngay nếu thấy đau ngực, khó thở bất thường, tim đập nhanh, chóng mặt.
• Nếu vừa ốm nặng — hỏi bác sĩ trước khi tập lại.

Mệt kéo dài sau khi khỏi

• Mệt kéo dài một thời gian sau đợt ốm là khá thường gặp — nhất là sau cúm.
• Cần thêm thời gian để hồi phục hoàn toàn.
• Ngủ đủ, ăn đủ, tăng hoạt động từ từ.
• Không tự trách mình vì chưa làm được như trước.

Nhưng đi khám nếu

• Mệt kéo dài nhiều tuần không đỡ.
• Nặng dần.
• Kèm sốt kéo dài.
• Kèm sụt cân.
• Kèm khó thở, đau ngực.
• Kèm ho kéo dài quá ba tuần.
• Kèm ra mồ hôi đêm.
• Kèm da xanh, chóng mặt.
• Kèm buồn chán, mất hứng thú kéo dài.

Chăm sóc người ốm trong nhà

• Để người bệnh được ngủ — không đánh thức chỉ để hỏi han.
• Chuẩn bị nước và đồ ăn nhẹ trong tầm với.
• Giữ phòng thoáng, ấm vừa, đủ ẩm.
• Nhắc uống nước.
• Ghi lại thuốc đã cho uống và giờ uống.
• Giảm tiếng ồn.
• Rửa tay trước và sau khi chăm sóc.
• Theo dõi các dấu hiệu cần đi khám.

Khi nào cần đi khám

• Kéo dài quá mười ngày không đỡ.
• Đang đỡ rồi xấu đi trở lại.
• Sốt cao hoặc sốt kéo dài.
• Khó thở, đau ngực.
• Không ăn uống được, có dấu hiệu mất nước.
• Lú lẫn, li bì.
• Người có bệnh nền, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai.

Một điều nên nói

Ở nhiều nơi, nghỉ khi ốm bị coi là thiếu trách nhiệm.

Nhưng cố gắng làm việc khi đang ốm thường làm bệnh kéo dài hơn, hiệu suất thấp hơn, và lây cho người khác.

Nếu là người quản lý — khuyến khích nhân viên nghỉ khi ốm là cách bảo vệ cả đội.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Cố làm việc khi đang ốm thường làm bệnh kéo dài hơn — nghỉ là cách hồi phục nhanh nhất.
2. Nghỉ không có nghĩa là nằm bất động cả ngày — vẫn đi lại nhẹ nhàng trong nhà.
3. Quay lại làm việc và tập luyện từ từ, đừng về cường độ cũ ngay.

Câu hỏi thường gặp